SHEFQET AVDUSH EMINI NGJYRA QË UDHËTON NGA KOSOVA NË KARADENIS DHE FLASIN PËR NJERIUN

Në këto dy fotografi nga një Festival Ndërkombëtar në Karadenis, Turqi, shohim Shefqet Avdush Eminin në elementin e tij natyral. I gjunjëzuar para veprës së tij, me duart në gjoks, i qetë dhe krenar. Rreth tij në trotuar janë vendosur tre kanavaca të mëdha që duket sikur marrin frymë vetë. Dielli, pemët, njerëzit që kalojnë dhe artisti me pikturat e tij krijojnë një skenë ku arti nuk është i mbyllur në galeri, por del në rrugë dhe flet drejtpërdrejt me botën.

ARTISTI SHEFQET AVDUSH EMINI
Shefqet Avdush Emini është një nga emrat më të mëdhenj të artit shqiptar bashkëkohor me famë ndërkombëtare. Lindi në Kosovë dhe sot jeton dhe krijon mes Holandës dhe botës. Ai është piktor i ekspresionizmit figurativ dhe abstrakt dhe për më shumë se 47 vite ka ndërtuar një gjuhë të tijën artistike.
Ai ka prezantuar në Paris, Washington, Kanada, Kinë, Indi, Egjipt, Holandë dhe tani në Karadenis të Turqisë. Kudo që shkon ai nuk shkon vetëm si artist. Ai shkon si ambasador i kulturës shqiptare. Si gjitheherë ai shkelqen me veprat e tije madhore që janë të mëdha jo vetëm në përmasa, por edhe në ndjenjë.

Kritikë të njohur si Hilmi Sylejmani në vitin 2008, Mentor Berisha në vitin 2014, Marija Petrovska në vitin 2019 dhe Jana Nováková në vitin 2021 kanë shkruar për të. Të gjithë e përshkruajnë si artist që krijon ura mes kulturave dhe brezave dhe që përdor ngjyrën si gjuhë universale.

PIKTURAT NË FESTIVALIN E KARADENISIT
Në këto foto kemi tre vepra që janë tipike për fazën e fundit të krijimtarisë së Shefqetit. Të mëdha, të lira, plot lëvizje dhe dritë.

VEPRAT NË TOKË PORTRETI KOZMIK
Kanavaca e parë dhe më e madhe është e vendosur direkt në trotuar. Është një figurë njerëzore që del nga një stuhi ngjyrash. Dominon e kalta, vjollca, magenta dhe rozë. Ka edhe prekje të kuqe dhe të bardhë që i japin thellësi.
Figura nuk është e qartë. Është si një shpirt që noton në univers. Koka është e ndritshme në të kaltër, trupi është i thyer dhe i rrjedhshëm. Kjo është teknika e Shefqetit. Ai nuk pikturon trupin. Ai pikturon energjinë e trupit.
Ngjyrat e ftohta të kaltra tregojnë shpirt dhe mendim. Ngjyrat e ngrohta vjollcë dhe rozë tregojnë emocion dhe gjak. Vija e kuqe anash është si një plagë, si një kujtim, si një forcë. Kjo pikturë mund të lexohet në shumë mënyra. Është njeriu, është lufta, është shpresa, është liria.

VEPRAT NË SFOND PEIZAZHI I SHKRIRË
Dy kanavacat e tjera që janë të mbështetura njëra mbi tjetrën tregojnë një tjetër anë të tij.
E para ka tone të kaltra dhe të kuqe. Duket si det dhe qiell që përplasen. Ka një vijë të bardhë që zbret nga lart si shi ose si dritë. Është lëvizje dhe fuqi.
E dyta është më e qetë. Ka të gjelbër dhe të verdhë. Duket si një peizazh i mjegulluar. Në horizont dallohen forma të errëta që mund të jenë male ose shtëpi. Kjo është Karadenisi i Shefqetit. Jo realist, por i ndjerë.
Të tre veprat bashkë tregojnë filozofinë e tij. Nga njeriu tek natyra, nga brenda tek jashtë.

STILI I TIJ SI E NDËRTOHET NJË VEPRË E SHEFQETIT
Kur sheh pikturat e tij në Karadenis kupton menjëherë se kush i ka bërë. Sepse ai ka 4 firma që nuk i ka askush tjetër.

E para Ngjyra si frymë. Ai vetë thotë Color has taken me. Ngjyra e ka marrë dhe ai dhe ngjyra janë një. E kalta është shpirt. Vjollca është mister. E kuqja është jetë dhe dhimbje.

E dyta Peneli i guximshëm. Shiko duart e tij në foto. Plot ngjyra. Ai nuk përdor vetëm penelin. Ai përdor gjithë trupin. Godet, rrjedh, fshin. Lë teksturë që mund ta prekësh.

E treta Figura që bëhet abstraksion. Ai fillon me njeriun dhe pastaj e shpërndan atë në ngjyrë. Kjo quhet figurative abstract expressionism. Nuk është as plotësisht figurativ dhe as plotësisht abstrakt. Është mes tyre. Është emocion i ngrirë në kanavacë.

E katërta Humanizmi. Edhe në veprën më abstrakte ti ndjen njeriun. Sepse Shefqeti nuk pikturon për dekor. Ai pikturon për të thënë diçka për jetën, për vuajtjen, për bukurinë, për lirinë.

PSE ËSHTË I RËNDËSISHËM PRANIA E TIJ NË KARADENIS
Festivali Ndërkombëtar në Karadenis është një nga vendet ku takohen artistë nga e gjithë bota. Të jesh i ftuar atje do të thotë se puna jote njihet dhe respektohet.
Dhe Shefqeti si gjitheherë shkelqen. Ai nuk vjen me piktura të vogla që fshihen në mur. Ai vjen me kanavaca të mëdha të vendosura në tokë, që njerëzit t’i shohin nga afër, t’i prekin me sy, të ecin rreth tyre.
Kjo është filozofia e tij. Arti nuk duhet të jetë i largët. Arti duhet të jetë në rrugë, mes njerëzve, nën diell.

Me praninë e tij në Turqi ai bën 3 gjëra të rëndësishme.
1. Përfaqëson denjësisht shqiptarët. Tregon se arti shqiptar është i gjallë, modern dhe i fuqishëm.
2. Krijon dialog. Njerëzit nga vende të ndryshme ndalen, shohin dhe pyesin. Dhe përgjigja është ngjyra.
3. Lë gjurmë. Një artist që punon në publik lë një kujtim që nuk fshihet.

MESAZHI I KËTYRE FOTOVE
Në foton e parë Shefqeti është i gjunjëzuar me duart në gjoks. Është një gjest respekti. Respekt për artin, për momentin, për publikun.
Në foton e dytë pikturat janë vetëm. Njerëzit kalojnë. Dhe pikërisht këtu është magjia. Arti qëndron dhe flet edhe kur artisti hesht.

Këto vepra nga Karadenisi nuk janë vetëm ngjyra mbi kanavacë. Ato janë dëshmi. Dëshmi se një djalë nga Kosova mund të marrë penelin dhe të flasë me gjithë botën pa thënë asnjë fjalë.

SHEFQET AVDUSH EMINI është artisti që e ktheu dhimbjen në ngjyrë dhe ngjyrën në shpresë.
Në festivalin e Karadenisit ai nuk ekspozoi thjesht piktura. Ai ekspozoi shpirtin e tij. Një shpirt që është i kaltër si deti, i vjollcë si mbrëmja, i kuq si gjaku dhe i bardhë si drita.
Veprat e tij madhore qëndrojnë aty në trotuar si monumente të vogla të emocioneve të mëdha njerëzore.
Dhe kur sheh një njeri të kalojë pranë tyre dhe të ndalojë për një sekondë, atëherë e kupton misionin e Shefqetit. Ai nuk pikturon për të shitur. Ai pikturon për të zgjuar.